Jak przejmowane są konta
Najczęściej zaczyna się od wyłudzenia dostępu: fałszywa strona logowania podesłana "przez znajomego", prośba o przekazanie kodu z SMS-a, czasem wyciek hasła. Chwilę później oszust loguje się na konto na Messengerze lub WhatsAppie i pisze do wszystkich kontaktów ofiary - z jej prawdziwego profilu, jej językiem, czasem nawiązując do starych rozmów.
Z zewnątrz nic się nie zmieniło: ten sam awatar, ta sama historia, ten sam numer. Blokery spamu i aplikacje typu caller-ID są tu z definicji bezradne - nie ma żadnego "złego numeru" do rozpoznania.
Prośba dotyczy zwykle kodu BLIK: 6 cyfr, które pozwalają wypłacić gotówkę z bankomatu bez karty. Dlatego "na BLIKa" to od lat jedno z najczęstszych oszustw internetowych w Polsce.
Sygnały ostrzegawcze w rozmowie
- Pieniądze albo kod BLIK, pilnie. "Oddam jutro", "to tylko na chwilę" - zawsze natychmiast.
- Powody, żeby nie dzwonić. "Jestem na spotkaniu, nie mogę rozmawiać" - przejęcie konta nie przetrwa rozmowy głosowej.
- Zmiana tonu. Lekko obce sformułowania, nietypowa oficjalność, zero szczegółów ze wspólnej pamięci.
- Prośba o przekazanie jakiegokolwiek kodu. To nigdy nie jest legalna sytuacja - tak przejęcie rozprzestrzenia się na Ciebie.
Co robić - krok po kroku
- Niczego jeszcze nie wysyłaj. Ani pieniędzy, ani kodów, ani zdjęć karty.
- Zadzwoń do znajomego na jego prawdziwy numer telefonu. Nie przez ten sam komunikator - zwykłym telefonem, na numer zapisany w Twoich kontaktach. Oszust ma konto, ale nie ma telefonu znajomego. Trzydzieści sekund prawdziwego głosu rozstrzyga wszystko. To weryfikacja drugim kanałem (out-of-band) - kanałem, którego napastnik nie kontroluje.
- Nie odbiera? Zadaj pytanie, na które odpowie tylko on - nic, co da się wyczytać z jego zdjęć i postów. Wykręcanie się = oszustwo.
- Potwierdziło się przejęcie? Niech natychmiast zmieni hasło i włączy weryfikację dwuetapową, a Ty uprzedź wspólnych znajomych innym kanałem - oszust właśnie do nich pisze.
Jeśli już zapłaciłeś lub podałeś kod
Natychmiast dzwoń do banku: zgłoś oszustwo, zastrzeż BLIK, sprawdź limity i historię. Złóż zawiadomienie na policji i zgłoś przejęte konto w samym serwisie. Zachowaj zrzuty całej rozmowy razem z danymi, które Ci podano.
Zamień sprawdzenie w nawyk jednego dotknięcia
Cała obrona to jeden ruch: dotrzeć do prawdziwej osoby na numer, który masz zapisany - poza przejętym czatem. Wcall zamienia ten ruch w przycisk: gdy wiadomość podaje się za kogoś bliskiego, dotykasz Sprawdź - Wcall dociera do tej osoby na jej zapisany numer, przez push w jej aplikacji Wcall albo kod SMS. Potwierdzenie z jej prawdziwego telefonu - albo koniec rozmowy.
Zasada mieści się na magnesie na lodówkę: Nie wiesz, kto pisze? Najpierw sprawdź.
Pobierz Wcall na Androida
Częste pytania
To naprawdę jego konto. Jak to może być oszustwo?
Przejęte zostało konto - prawdziwe jest wszystko oprócz osoby, która pisze. Dlatego sprawdzenie musi wyjść poza czat: telefon na zapisany numer.
Dlaczego chodzi o kod BLIK?
6 cyfr + Twoje zatwierdzenie = wypłata gotówki z bankomatu bez karty, natychmiast i anonimowo. Nigdy nie podawaj kodu i nie zatwierdzaj transakcji, których sam nie inicjujesz.
Czy to to samo co oszustwo "na wnuczka"?
Ta sama rodzina: podszywanie się pod zaufaną osobę. "Na wnuczka" działa głosem i telefonem, "na BLIKa" - przejętym prawdziwym kontem. Oba giną od tego samego sprawdzenia - zobacz poradnik o metodzie na wnuczka.
